|
Çocuğun Varlığını Kabul Etmek
Annelerin zaman zaman söylenmelerinin hatta jestlerle bile "keşke çocuk
doğurmasaydım, o bir yük ve artık dayanamayacağım" diye ifade etmelerinin
yanlış olduğu, özellikle bu gibi mesajlar sık sık tekrar edildiğinde çocuğun
istenmediği ve kendisine değer verilmediği duygusuna kapılacakları uzmanlarca
hatırlatılır. Bu durum özellikle evdeki yeni bebekle ilgili olmasına rağmen,
annelerin bu yakınmaları uyumlu bir çocuğun bile istenmediğini düşünmesine neden
olmaktadır. Böyle zamanlarda çocukların özel bir ilgiye ihtiyaçları vardır.
Aileler yakınları tarafından desteklenmeli ve yaşantıdaki çocuğun varlığına
değer verilmelidir.
Değerlendirecek Günlük Bir Şeyler Bulmak
Çocuklar kötü bir şey yaptıklarında ilgi çekmek, iyi bir davranışta bulunduklarında
da onaylanmak istemektedirler. Yaptıkları, hergün yapılan sıradan bir şey bile
olsa, değerini artıran yaptıklarının onaylanmasıdır. Çocukların sevgi ve yeteneklerini
onlara hatırlatan bazı etkinlikler aşağıda sıralanmıştır.
- Disiplin içermeyen tüm ailecek yenen bir akşam
yemeği. Herkes o gün birbiriyle başardıkları, öğrendikleri veya hissettikleri
güzel şeyleri paylaşabilir. Örneğin; "Okula zamanında gittim" veya "Bir
kurbağa buldum". Ebeveynler de bu etkinliğe katılarak çocuklarının
başarılarını onayladıklarını gösterebilirler. Sorunları olan çocuklara bu
arada "Bugün seni müthiş bir şey yaparken gördüm. Ayakkabını giydin ve
bağcıklarını kendin bağladın." diyerek teşvik edilebilir.
- Yine yemekte, sırayla herkesle ilgilenilir ve diğerleri onun nesini sevdiğini,
hoşlandığını ve takdir ettiğini söyleyebilir. Örneğin; "Senin öğrendiğin
yeni şarkıyı çok seviyorum." veya "Bu sabah söylediklerin gerçekten
beni etkiledi".
- Çocuğunuzun odasına, banyodaki aynaya veya beslenme çantasına ufak kağıtlara
çizilmiş küçük resimler ya da yazılmış sevgi mesajları konulabilir.
- Çocuğunuzun yatağının baş ucuna onun yapmayı sevdiği bir etkinliği içeren
(örneğin oyun oynadığı veya ata bindiği) ve ailenin topluca yer aldığı iki
fotoğraf konulabilir. Böylece çocuk her gece becerikliliğini ve sevdiklerini
hatırlayacaktır.
Çocukla Yalnız Vakit Geçirmek
Bir çok ebeveyn için zaman çok sınırlıdır. Bununla beraber uzmanlar her bir
çocukla yalnız zaman geçirmenin çok önemli olduğunu belirtmektedirler. Bir pazar
sabahı dışarıda kahvaltı edilebilir veya yemekten sonra parkta küçük bir yürüyüş
yapılabilir. Zaman zaman onun seviyesine inip onun kuralları ve oyuncaklarıyla
oynamak da yararlı olacaktır. Kardeşini kıskanan ve yeni doğan bebekten dolayı
geri planda kalan çocuğunuzla yalnız zaman harcamak için çaba sarfetmelisiniz.
Çocuğun Bazı Şeyleri Kendisinin Yapmasına İzin
Vermek
Ebeveynler genellikle çocuklarının yapmakta zorlandığı işleri üzerlerine alarak
onlara yardımcı olduklarını düşünürler. Bu yardım, "Sen bunu yapamazsın.
Sen yeterince iyi değilsin" mesajlarını verebilir, ki bu da çocuğun kendine
olan saygısını azaltır. Çocukların bir işi başarmak için mücadeleye davet edilmeleri
gerekmektedir. Ayrıca çocuklara, problemlerini çözmek ve kendi yeteneklerini
keşfetmek için fırsatlar da verilmelidir. Yardım istediklerinde, ilk olarak,
o işin üstesinden gelebileceklerine onları inandırarak cesaretlendirmek gerekir.
"Hadi bakalım, şu elbiseni kendin düğmeleyebilecek misin görelim?"
denilebilir. Ya da direkt olmayan tavsiyelerde bulunulabilir. Örneğin "Baş
parmağını ilikten geçirirsen, daha kolay düğmeleyebilirsin".
Çocuğun Özel Eşyalarına Saygı Göstermek
Anne-babalar, sıklıkla çocuklarına verdikleri oyuncakların ve kitapların kontrolünü
elde tutarlar. Örneğin; bir eşyasının atılmasına, çocuktan çok ebeveynler karar
verir. Çocuğunuzun o oyuncakla oynama çağının geçtiğini düşündüğünüz halde,
çocuğun ona hala ve belki de yıllarca ihtiyacı olabilir. Bu nedenle eşyalarını
atmadan önce ona sormalısınız.
Çocuğun Düşüncelerine Saygı Göstermek
Çocuğunuzun herhangi bir konuda düşüncesini sormanız, onun duygularının, gözlemlerinin
ve algılayışının değerli olduğunu düşünmesini sağlayacaktır. Partiye giderken
ne giyeceğinizi ya da öğle yemeğinde ne yapabileceğinizi ona sorabilirsiniz.
Tabii her zaman çocuğunuzla aynı görüşte olmayabilirsiniz. Ama ona neden, onun
görüşünden farklı bir karara vardığınızın sebeplerini açıklarsanız, düşüncelerinin
tamamen faydasız olmadığını anlayabilecektir.
Çocuğun Yeteneklerini Kabul Etmek
Her yeni beceri ve başarı, onun yetenekli olduğu düşüncesini kuvvetlendirmektedir.
Ne kadar küçük olursa olsun her başarısı kabul edilmeli ve ona başarılı olacağı
şeyler bulunmalıdır. Ayrıca ebeveynler, onlardan bazı şeyleri kendilerine öğretmelerini
isteyebilirler. Yeni bir bilgisayar oyunu oynamayı veya bir sihirbazlık numarasını
öğretmesi istenebilir, buradaki mesaj açıktır: "Sen yeteneklisin."
Bazı şeyleri yaparken onun yardımı istenebilir. Örneğin; akrabalara hediyeler
hazırlarken fikri alınabilir ya da bir çalar saat yardımıyla sabah kendi kendine
uyanabilmekte yeterli olduğu gösterilebilir. Çocuğunuzun notları çok kötü olmadıkça,
onun başka başarılarının ve çabalarının olduğunu kabullenmesi sağlanabilir.
Örneğin; matematikte zayıfsa, fakat ödevlerine özen gösteriyorsa ya da sizden
özel yardım istiyorsa, onun çabaları dikkate alınmalıdır. Ayrıca, akademik başarısı
iyi olmayan bir çocuğun, atletik ya da artistik başarısı iyi olabilir. Onu bu
yeteneklerinden dolayı övmek ve cesaretlendirmek
gerekmektedir. |
|