İLETİŞİM

Her insan diğer insanlardan farklı bedensel zihinsel özellik ve yeteneklerle dünyaya gelmektedir. Doğuştan gelen bu özelliklerin bir kısmının yaşam boyunca değişmediğini, bir kısmının ise sosyo-ekonomik-kültürel özelliklerden dolayı değiştiğini görmekteyiz. Bu nedenle bazı bireylerin uyarıcıları alma, algılama ve tepki verme mekanizmalarındaki yetersizlikler, özürler veya üstünlükler onların akranlarından farklı olmalarına yol açmaktadır.

Bireylerin; eğitilirken kendi yetenek ve özelliklerine uygun eğitim öğretimden faydalanmaları kaçınılmazdır. Bu nedenle yetersizliğe, özre veya üstün yeterliliğe sahip bireyleri toplumun değişik alanlarına kazandırmak ve yeteneklerini en üst düzeyde geliştirmek için Bireyselleştirilmiş Eğitim Programına (BEP) ihtiyaç duyulmuştur.

Ülkemizde her ne kadar sistemli bir şekilde uygulanmasında sorunlar yaşansa da Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Özel Eğitim programı ve düzenine gereksinim duyan her bir çocuk için geliştirilmelidir. BEP özel eğitim gerektiren çocuklara erken müdahale hizmetleri sağlayan bir çeşit ayrıntılı plandır. BEP; hedefleri, içeriği, uygulamayı ve programın değerlendirilmesini kapsamaktadır. BEP; güçlükleri olan çocukların ihtiyaçlarına ve yeteneklerine uygun bir eğitim sağlanması bakımından büyük önem taşımaktadır.

 Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP); özel eğitim gerektiren bireyler için geliştirilen ve aileleri tarafından onaylanan; bireyin, ailenin, öğretmenin gereksinimleri doğrultusunda hazırlanan ve amaçlanan hedeflere ulaşmada verilecek destek eğitim hizmetlerini içeren bir eğitim öğretim programı olarak tanımlayabiliriz. BEP bireyin tüm gelişim alanlarında gözlem, gelişim, değerlendirme ölçekleri kullanılarak ve amaçlanan hedeflerin gerçekleşme düzeyi doğrultusunda değerlendirilir. Birey için hazırlanacak BEP bu değerlendirme ve veriler esas alınarak gerçekleştirilmeye çalışılır. 

BEP NERELERDE UYGULANIR ? 

           Özel Eğitim Kurum ve Okullarında,

           Mesleki Eğitim Merkezlerinde,

           Normal Eğitim Öğretim Kurumlarında

           Özel Eğitim Sınıflarında

           Normal sınıflarda Kaynaştırma Eğitimine tabi öğrencilere uygulanır.

BEP KİMLERE UYGULANIR ?

·        Hafif Düzeyde Zihinsel Yetersizliği

·        Orta Düzeyde Zihinsel Yetersizliği

·        Ağır Düzeyde Zihinsel Yetersizliği

·        İşitme, Görme ve Ortopedik Yetersizliği

·        Birden fazla alanda yetersizliği

·        Sinir sisteminin zedelenmesi sonucu ortaya çıkan yetersizlik

·        Dil ve konuşma yetersizliği

·        Özel öğrenme güçlüğü

·        Duygusal uyum güçlüğü

·        Sosyal uyum güçlüğü

·        Süreğen hastalığı olan

·        Otizm

·        Üstün ve özel yeteneği olan bireylere yönelik eğitim-öğretim programlarını kapsar.

 BEP, yukarıda sayılan Özel Eğitime gereksinim duyan bireylere yönelik elde edilen veriler ve değerlendirmeler sonucunda hazırlanıp uygulanmaya çalışılır.

 Özel eğitime ihtiyaç duyan kişiler için BEP’ in geliştirilmesi, uygulanması, izlenmesi ve amaçlanan hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığının değerlendirilmesi için 2509 sayılı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği BEP Geliştirme Biriminin kurulmasını öngörür. BEP Geliştirme Birimi şu üyelerden oluşur:

1-     Başkan; kurum müdürü veya müdür yardımcısı

2-     Gezerek özel eğitim görevi verilen öğretmen

3-     Psikolojik Danışman

4-     Aile

5-     Özel Eğitim gerektiren öğrenci

6-     Eğitim programını hazırlamakla görevlendirilen öğretmen

7-     Sınıf veya Branş öğretmeni

8-     İzleme, tanılama ve değerlendirme ekibinde görevli bir kişi

       BEP uygulamasında yeterli uzman personel bulunmadığı durumlarda BEP Geliştirme Birimi oluşturulmayabilir. Birimin oluşturulamadığı durumlarda sınıf veya branş öğretmeni; aile, idare ve Rehberlik ve Araştırma Merkezi ile iletişime geçerek öğrencinin durumuna, ihtiyacına uygun BEP programını hazırlayıp uygular.

BEP’İN ÖZELLİKLERİ:

·        BEP bir ekip işidir. Yönetmelikler BEP sürecinde önemli kararların alınmasında anne-baba ve uzmanlardan oluşacak bir ekibin olmasını gerekli görür.

·        BEP bir iletişim becerisidir. BEP’ in başarılı bir şekilde uygulanmasında iletişim becerilerinin önemi büyüktür. İletişimde açıklık, netlik, ve iyi iletim teknikleri çok önemlidir.

·        BEP karar verme sürecidir. BEP sürecinde çocuğun yaşamında anlamlı etkiler yapacak kararlar alınmaktadır. Karar verilirken, karar verilecek durumun yapısı çok önemlidir. Alınan kararlarda tanılama, değerlendirme, yerleştirme, öğretim planı ve program değerlendirme aşamaları mutlaka uygulanmalıdır.

·        BEP bir danışmanlık hizmetidir. Özel eğitime ihtiyaç duyan bireyler normal sınıflarda eğitim görmeye başladıklarından beri öğretmenler ve diğer öğrencilere; Psikolojik Danışmanlar ve diğer uzmanlara daha çok ihtiyaç duyulmaya başlanmıştır.              

          BEP öğrencinin, öğretmenin ve ailenin gereksinimleri doğrultusunda hazırlanır. Öğrenci bir bütün olarak ele alınır. BEP öğrenciyi bilişsel, fiziksel, sosyal, duygusal tüm yönleriyle gelişimini bir bütün olarak ele alıp değerlendirmeye tabi tutar.

          BEP öğrencinin sadece bir alandaki gelişmişlik veya geri kalmışlık düzeyine bakılarak hazırlanmaz. Öğrencinin ilgi, yetenek, başarı, gösterdiği performans ve psiko-sosyal kültürel gelişmişlik düzeyleri göz önünde tutularak hazırlanıp uygulanır.

         BEP öğrenci, öğretmen, aile ve toplum amaçlıdır: Çünkü BEP her öğrencinin eğitim-öğretim hakkı olduğu ilkesinden yola çıkarak hem öğrenci hem öğretmen, hem aile ve hem de toplumun gelişimine katkıda bulunmak için hazırlanıp uygulanmaktadır.

BEP’İN YARARLARI:

·        Çocuğun yapabilecekleri betimlenir.

·        Çocuğa uygun eğitim hizmetleri sunulur.

·         Çocuğun engelinden kaynaklanan farklı gereksinimleri belirlenir.

·        Çocuğun kendi öğrenmesi ile ilgili daha fazla sorumluluk almasına yardımcı    olunur.

·        Çocuğun öğrenmesi izlenir.

·        Çocuğun ilerlemeleri kayda alınır.

·        Çocuğun ailesi ve diğer birim üyelerinin ilişkilerine katkıda bulunur.

·        Çocuğun bilgi, beceri ve eksiklerinin nasıl giderilebileceğine yol gösterir.

·        Çocuğun eğitiminde karşılaşılabilecek sorunlar ve çözümler, alınacak kararlar hakkında aile ve okul personeline eşit söz hakkı sağlar.

·        Çocuğun gelişiminin değerlendirilmesini sağlar.

·        Programın, materyalin ve başlangıç noktalarının etkinliğinin değerlendirilmesine yardımcı olur. 

ETKİLİ BEP İÇİN ÖNERİLER:

·        Çocuğa odaklanın!

·        Karar verme sürecini paylaşın!

·        Sorunlara çözüm üretmeyi hedefleyin!

·        Tüm üyeler için rahat, çekici ve kendilerini ifade edebilecekleri bir ortam hazırlayın!

·        Herkesin bakış açısına ve görüşüne değer verin!

·        Çocuğun geleceği ile ilgili iyimser ve olumlu yaklaşımlarda bulunun!

·        Bireyi ve aileyi sürece katın!

·        Kullanımı kolay bir format geliştirin!

·        BEP yazarken BEP’ in uygulanmasında görev alacakların mutlaka sürece katılmış olmalarına özen gösterin!

·        BEP yazımında açık ve anlaşılır bir dil, kısa ve öz ifadeler kullanın!

·        Yapılabilecekler konusunda gerçekçi olun!

·        Tüm toplantılarda kayıt tutun!

·        BEP’ in bir ekip işi olduğunu unutmayın!

·        Tüm formları saklayabileceğiniz ve bilgileri kaydedebileceğiniz bir BEP dosyası oluşturun!