Resmî
Gazete :
18.01.2000 / 23937 Mük.
Tebliğler Dergisi :
ŞUBAT
2000 / 2509
Ek ve Değişiklikler: 1)
20.02.2002 / 24677 RG ( MART 2002 / 1534 TD )
2) 18.12.2004 / 25674 RG
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde
1- Bu Yönetmeliğin amacı; özel eğitim
gerektiren bireylerin, Türk Millî Eğitiminin genel
amaçları ve temel ilkeleri doğrultusunda, genel ve
meslekî eğitim görme haklarını kullanabilmelerini
sağlamaya yönelik esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde
2- Bu Yönetmelik; özel eğitim gerektiren
bireyler ile onlara doğrudan veya dolaylı olarak
sunulacak eğitim hizmetlerini, bu hizmetleri
sağlayacak resmî ve özel okul ve kurumların
işleyişi ile ilgili hükümleri kapsar.
Dayanak
Madde
3- Bu Yönetmelik; 30/05/1997 tarihli ve 573
sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- (Değişik:
18.12.2004 / 25674 RG ) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,
b) Özel
Eğitim Kurumları: Özel eğitim gerektiren bireylere
hizmet veren, Bakanlığa bağlı her derece ve
türdeki resmî ve özel okul ve merkezleri,
c) Özel
Eğitim Okulları: Özel eğitim gerektiren bireylere
hizmet veren, özel olarak yetiştirilmiş personelin
bulunduğu, geliştirilmiş eğitim programları ve
yöntemlerinin uygulandığı, Bakanlığa bağlı her
derece ve türdeki yatılı ve gündüzlü resmî ve özel
okulları,
ç) Özel
Eğitim: Özel eğitim gerektiren bireylerin eğitim
ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamak için özel
olarak yetiştirilmiş personel, geliştirilmiş
eğitim programları ve yöntemleri ile özel eğitim
gerektiren bireylerin bireysel yeterliliklerine
dayalı, gelişim özelliklerine uygun ortamlarda
sürdürülen eğitimi,
d)
Kaynaştırma: Özel eğitim gerektiren bireylerin,
yetersizliği olmayan akranları ile birlikte eğitim
ve öğretimlerini resmî ve özel okul öncesi,
ilköğretim, orta öğretim ve yaygın eğitim
kurumlarında sürdürmeleri esasına dayanan destek
eğitim hizmetlerinin sağlandığı özel eğitim
uygulamalarını,
e)
Kaynak Oda/Destek Eğitim Odası: Eğitim
kurumlarında, özel eğitim gerektiren öğrencilere
ihtiyaç duyulan alanlarda destek eğitim hizmetleri
verilmesi için düzenlenmiş ortamı,
f)
Gezerek Özel Eğitim Görevi Yapan Öğretmen: Özel
eğitim gerektiren bireyler için destek eğitim
hizmetlerini evde, okulda ve kurumlarda sürdüren
öğretmeni,
g) Özel
Eğitim Gerektiren Birey: Çeşitli nedenlerle
bireysel özellikleri ve eğitim yeterlilikleri
açısından akranlarına göre beklenilen düzeyden
anlamlı farklılık gösteren bireyi,
ğ)
Zihinsel Yetersizlik: 18 yaşından önce ortaya
çıkan zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve
pratik uyum becerilerinde anlamlı sınırlılıklar
görülen yetersizlik durumunu,
h) Hafif
Düzeyde Zihinsel Yetersizlik: Bireyin eğitim
dönemi içinde, sınırlı seviyede destek eğitim
hizmetleri ve özel düzenlemelere ihtiyacı olması
durumunu,
ı) Orta
Düzeyde Zihinsel Yetersizlik: Bireyin temel
akademik, günlük yaşam ve iş becerilerinin
kazanılmasında yoğun özel eğitim ihtiyacı olması
durumunu,
i) Ağır
Düzeyde Zihinsel Yetersizlik: Bireyin öz bakım
becerilerinin öğretimi de dahil olmak üzere yaşam
boyu süren, yaşamın her alanında tutarlı ve daha
yoğun özel eğitim ve destek hizmet ihtiyacı olması
durumunu,
j) Çok
Ağır Düzeyde Zihinsel Yetersizlik: Bireyin
zihinsel yetersizliği yanında başka
yetersizlikleri bulunması nedeniyle öz bakım,
günlük yaşam ve temel akademik becerilere sahip
olmamasından dolayı yaşamı boyunca bakım ve
gözetim ihtiyacı olması durumunu,
k)
İşitme Yetersizliği: İşitme duyarlılığının kısmen
veya tamamen yetersizliğinden dolayı konuşmayı
edinmede, dili kullanmada ve iletişimde güçlük
nedeniyle bireyin eğitim performansının ve sosyal
uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumunu,
l) Görme
Yetersizliği: Görme gücünün kısmen ya da tamamen
yetersizliğinden dolayı, bireyin eğitim
performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde
etkilenmesi durumunu,
m)
Ortopedik Yetersizlik: İskelet, kas ve
eklemlerdeki hastalık, bozukluk ve yetersizlikten
dolayı, bireyin eğitim performansının ve sosyal
uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumunu,
n) Sinir
Sisteminin Zedelenmesi ile Ortaya Çıkan
Yetersizlik: Gelişim sürecinde oluşan nörolojik
bozukluğun, bireyin eğitim performansını ve sosyal
uyumunu olumsuz yönde etkilemesi durumunu,
o) Dil
ve Konuşma Güçlüğü: Sözel iletişimde farklı seviye
ve biçimlerde ortaya çıkan aksaklıklar ve
düzensizlikler nedeniyle dili kullanma, konuşmayı
edinme ve iletişimdeki güçlüklerin, bireyin eğitim
performansı ve sosyal uyumunu olumsuz yönde
etkilemesi durumunu,
ö) Özel
Öğrenme Güçlüğü: Dili yazılı ya da sözlü anlamak
ve kullanabilmek için gerekli olan bilgi alma
süreçlerinin birinde veya birkaçında ortaya çıkan
ve dinleme, konuşma, okuma, yazma, heceleme,
dikkat yoğunlaştırma ya da matematiksel işlemleri
yapmada yetersizlik nedeniyle bireyin eğitim
performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde
etkilenmesi durumunu,
p)
Birden Fazla Alanda Yetersizlik: Gelişim dönemi
içinde, bireyin eğitim performansını ve sosyal
uyumunu yoğun biçimde olumsuz yönde etkileyen,
birden fazla alanda görülen yetersizlik durumunu,
r)
Duygusal Uyum Güçlüğü: Sağlık durumu, zihinsel ve
duyusal faktörlerle açıklanamayan; bireyin kendisi
ve çevresiyle dengeli, doyurucu ilişki kurma ve
sürdürmede güçlük çekme, genel bir mutsuzluk ve
depresyon hâli, bireysel veya okul problemleriyle
ilgili korku, tırnak yeme, parmak emme ve benzeri
fiziksel belirtilerden bir veya birden fazlasının
uzun süreli olarak ortaya çıkması nedeniyle eğitim
performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde
etkilenmesi durumunu,
s)
Süreğen Hastalık: Gelişim dönemi içinde, bireyin,
sürekli bakım ve tedavi gerektiren hastalığı
nedeniyle eğitim performansının ve sosyal uyumunun
olumsuz yönde etkilenmesi durumunu,
ş)
Otizm: Erken çocukluk döneminde görülmeye
başlayan, sosyal etkileşim ve iletişim bozukluğu
ile ilgi ve etkinliklerin belirgin sınırlılığı
gibi özelliklerle kendini gösteren yaygın
gelişimsel bozukluk durumunu,
t)
Sosyal Uyum Güçlüğü: Madde bağımlılığı, yetersiz
beslenme, göç, suç işleme, suça yönelme, çalışma,
ihmâl, istismar ve terk edilme gibi riskli hayat
şartlarından dolayı bireyin eğitim performansının
ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi
durumunu,
u)
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu:
Çocukta 7 yaşından önce başlayan, en az iki
ortamda (ev, okul) 6 ay süreyle yaşına ve gelişim
seviyesine uygun olmayan dikkat eksikliği, aşırı
hareketlilik, hiperaktivite ve dürtüsellik
belirtileriyle görülen bozukluğu,
ü) Üstün
veya Özel Yetenek: Zekâ, yaratıcılık, sanat, spor,
liderlik kapasitesi veya akademik alanlarda
akranlarına göre üst seviyede performans gösterme
durumunu,
v) Usta
Öğretici: Ustalık yeterliğini kazanmış;
öğrencilerin/kursiyerlerin kurum, okul ve iş
yerindeki eğitiminden sorumlu, meslekî eğitim
tekniklerini bilen ve uygulayan, usta öğreticilik
belgesi sahibi olan kişiyi,
y) Kurs:
Özel eğitim gerektiren bireylere, ilgi ve
ihtiyaçları doğrultusunda beceriler kazandırmak
amacıyla sertifika veya belgeye götüren, belirli
süre ve programa dayalı olarak yürütülen yaygın
eğitim faaliyetlerini,
z)
Kursiyer: İlgi ve ihtiyaçları doğrultusunda
belirli süre ve programa dayalı olarak yürütülen
yaygın eğitim faaliyetlerine katılan bireyi
ifade
eder. |